اپرای شناور

اپرای شناور
جان بارت
ترجمه ی سهیل سُمی

چرا اپرای شناور؟ خود کتاب توضیح می دهد. در فصل یک با عنوان "کوک کردن پیانویم".
همانطور که یک نوازنده سازش را کوک می کند، جان بارت نیز فصلی را برای کوک کردن قلمش می آورد. در این فصل توضیح می دهد که داستانش مانند یک اپرای شناور است که روی یک قایق اجرا می شود. قایقی که روی رودخانه شناور است و تماشاگران در دو طرف رودخانه. این موضوع باعث می شود تماشاگران همه ی ماجرا را نبیند و در جریان تکه تکه هایی از ماجرا باشد. به این ترتیب آنچه که به تازگی بسیار در نوشتن رمان اهمیت پیدا کرده، احترام به تخیل و فکر خواننده، در این کتاب بسیار رشد کرده و یکی از ارکان رمان می شود.

مگر نه این که همه ی پدیده ها مثل یک اپرای شناور هستند در برابر چشم ما؟ که فقط بخشی از آن را می توانیم ببینیم. شاید حتی خودمان را. کداممان از همه ی اعمال و رفتارمان آگاه هستیم. و همه ی ناخوداگاه و همه ی آنچه در اطراف ما می گذارد و بر وجودمان تاثیر می گذارد. همین است که انسان هستیم و خطاکار و گاه نتایج غلطی می گیریم و به اصول جزمی می چسبیم که با روح زندگی در تقابل است.

این رمان پست مدرن است با راوی اول شخص. به نظر می رسد رگه هایی از زندگی واقعی نویسنده نیز در این رمان هست. زیرا که خودش نیز در همان محل زندگی می کند و در زمان نوشتن همان سنی را دارد که راوی و دغدغه های فلسفی که کاملا مشخص است دغدغه های نویسنده نیز هست.
ویژگی دیگر داستان، شبیه بودن به نحوه ی فکر کردن ماست. بدون نظم و ترتیبی که در رمان های خطی می بینیم. منظورم این نیست که فقط رمان غیر خطی است، بلکه حتی حاشیه رفتن ها و از مسیر اصلی دور شدن هایی که به طور طبیعی برای همه ی ما اتفاق می افتد، در این رمان دیده می شود. و از سویی خطاب قرار دادن خواننده که از ویژگی های داستان های پست مدرن است.

پ.ن: در باره ی این رمان بسیار می توان نوشت. اما ترحیج می دهم به جای نوشتن بخوانم؛ آنجه را که دیگران نوشته اند در باره اش.
پ.ن: اولین دوستی که رفتم بخوانم چه نوشته میله بود. و اولین چیزی که یادم افتاد که یادم رفته بگویم ترجمه است. برخلاف نظر او معتقدم ترجمه اشکال داشت. نه این که بد بود. اما این کتاب که به گمان من هم باید جزو کتاب هایی باشد که هر کس باید بخواند، لازم بود ترجمه ی بهتری می داشت.

حوض نقاشی من...